Theo truyền thuyết Ý, Befana là một bà già mang đến những món quà cho trẻ em trên khắp đất nước này vào ngày lễ Epiphany (đêm mùng 5/1), cũng giống nhưthánh Nicolas hay ông già Noel (người mang quà đến cho các em bé trên toàn thế giới trong đêm Giáng Sinh 24/12).
Vì gắn với một biểu tượng ấy nên lâu dần người dân nước này thay vì gọi lễ Epiphany mà quen gọi đó là lễ Befana (giống như tên gọi lễ Noel gắn với hình ảnh ông già Noel mà một số quốc gia vẫn dùng). Người dân Ý bắt đầu nói đến lễ hội “Bà già Befana” từ thế kỷ XIII với đặc trưng là lửa trại, những điệu nhảy và các khúc hát
Ngày lễ Befana có nguồn gốc đặc biệt và những thứ biểu trưng của ngày lễ này cũng gần giống với lễ Giáng sinh trên toàn thế giới: Có bà già Befana; có bữa tiệc trong đêm với món bánh ngọt cùng những món quà độc đáo tặng nhau… Cũng vì những đặc trưng đó mà người dân trên thế giới vẫn mệnh danh đây là lễ Giáng sinh thứ hai của người Ý.
Trong truyền tụng dân gian phổ biến trên khắp đất nước này, bà Befana được hình dung là bà phù thủy mặc đồ đen, mang đôi giày thủng với một bị lớn đeo trên vai, cưỡi cái chổi và bay đi phát quà.
Bà đến thăm tất cả các trẻ em của Ý vào đêm trước của lễ của Epiphany (tức đê 5/1) để tặng cho những cô cậu ngoan ngoãn những chiếc kẹo hoặc món quà đẹp và thú vị được đựng trong một chiếc tất đã treo sẵn, còn nếu ngược lại sẽ bị đổ đầy than vào chiếc tất đó.
Trẻ em nước này thường háo hức và thức trắng đêm lễ để đón bà Befana. Trong đêm đó, những gia đình có trẻ em thường chuẩn bị một ly rượu nhỏ và một đĩa với một chút thức ăn (thường là tùy theo mỗi địa phương) dành cho các bà Befana.
Trong ngày lễ Befana, người dân trên khắp nước Ý thường dùng một loại bánh mì chung, đó là bánh Pandoro. Đây là một loại bánh mì vàng, được bán quanh năm và ở hầu như khắp mọi nơi trên nước Ý nhưng chỉ trong lễ Befana thì tất cả người dân nước này mới dùng rất nhiều.
Bánh Pandoro có thể cao đến gần chục tầng và thường được xếp với hình dạng cây thông, có phủ tuyết (là những hạt đường trắng). Trong đêm 5/1 hằng năm, niềm vui và mong ước của trẻ em là khi thức dậy được nhận quà từ bà Befana và ăn những mẩu bánh mì Pandoro.
Ở Ý cũng có nhiều bài hát, bài thơ viết riêng về ngày lễ Befana, nổi tiếng nhất là “Bài hát Befana” được hát nhiều vào mỗi đêm lễ hội. Bài hát đại ý là, “Bà Befana tới vào buổi đêm/ Với đôi giày bị rách tả tơi/ Và bộ đồ theo cách La Mã/ Cuộc sống trường tồn cho bà Befana! …”
Có lẽ sự hình thành ban đầu của ngày lễ Befana chỉ bắt nguồn bởi mong muốn của các ông bố bà mẹ về đứa con ngoan ngoãn, nghe lời. Và qua thời gian hàng thế kỷ, Befana đã trở thành lễ hội quốc gia được cả nước Ý chào đón vào mỗi dịp năm mới.
Theo MonngonHanoi